ปั้นโคลนให้เป็นคนจัดดอกไม้

“ปั้นโคลนให้เป็นดาว”  คือคอลัมน์กึ่งแนะแนวการศึกษานอกตำรา  ซึ่งถ้าคุณผู้อ่านสนใจก็สามารถไปศึกษาต่อด้วยตนเองได้  โดยเน้นในอาชีพหรือกิจกรรมที่คนรุ่นใหม่อยากทำ และอยากเป็น ที่ผ่านๆ มาก็อาทิเช่น  การเรียนร้องเพลง  การเรียนเต้นรำ  การเรียนทำเบเกอรี่  เป็นต้น  แต่ แทนที่จะแนะนำกันธรรมดาๆ  เราได้นำเอาบุคคลตัวอย่างที่ไม่ได้มีความสามารถโดเด่น  หรือมีวี่แววใดๆ ไปหัด  ไปเรียนทำสิ่งนั้น เพื่อยืนยันว่า ถ้าบุคคลตัวอย่างทำได้  คุณผู้อ่านเองก็จะต้องทำได้เช่นกัน เปรียบเหมือนการปั้นดินให้เป็นดาว เพียงแต่บุคคลตัวอย่างของเราอาการหนักกว่าดิน  เลยขอเรียกโครงการนี้ว่า “ปั้นโคลนให้เป็นดาว”

ปั้นโคลนให้เป็นคนจัดดอกไม้

นักจัดดอกไม้.....ความใฝ่ฝันถึงใครหลายคน ลองนึกดูสิว่ามันจะกิ๊บเก๋ขนาดไหน ถ้าได้อยู่ท่ามกลางดอกไม้สวยๆ งามๆ เจริญหูเจริญตาตลอดวัน ยิ่งที่เห็นภาพมาในหนังฝรั่งหรือหนังเกาหลี ก็มีอยู่หลายเรื่องที่นางเอกเป็นนักจัดดอกไม้ ดูมีความสุขอยู่ในร้านดอกไม้เล็กๆ เก๋ๆ ไปไม่ถึงกลางเรื่องก็จะมีพระเอกหล่อๆ เข้ามาซื้อดอกไม้แล้วก็เริ่มรู้จัก จากนั้นก็เริ่มหลงรัก.... แหม แค่คิดก็ยิ้มไม่หุบแล้วนิ

เราจึงรีบติดต่อ  น้องหมิง-สุภาพร  สูตรสุวรรณ  นิสิตชั้นปีที่ 3  ของมหาวิทยาลัยชื่อดัง ผู้จะมาเป็น ‘ โคลน ’ ให้เราปั้น  เพื่อหวังจะเสริมราศีให้เธอดูเฉิดฉายไฮโซดุจดวงดาว ด้วยการส่งเธอไปเรียนการจัดดอกไม้ซะเลย เพราะทราบดีว่าเธอนั้นก็เหมือนเด็กสาวสมัยใหม่ทั่วไป ที่อาจจะขาดฝีมือด้านประดิดประดอย แต่ว่ากันตามตรงคือคนที่ไม่มีพื้นฐาน หรือภาษาชาวบ้านว่าไม่มีแววเลยอย่างเธอ ก็ต้องคู่ควรกับครูผู้สอนจัดดอกไม้ระดับแนวหน้าเท่านั้น ซึ่งนั้นก็คือ คุณอ้อมขวัญ สาณะเสน หรือพี่อ้อมนั่นเอง

พี่อ้อมคนนี้เคยเป็น Senior Florist จัดดอกไม้ให้กับร้านดอกไม้ที่เก๋ไก๋ ทันสมัยในลอนดอนมาหลายปี ลูกค้าแต่ละรายที่พี่อ้อมขวัญจัดดอกไม้ให้ก็มีตั้งแต่ Louis Voitton, Chanel, Hermes, Ralph Lauren ไปจนถึง Burberry วันนี้จึงเรียกได้ว่าเป็นโอกาสอันดีที่ น้องหมิง ตัวแทนของเรา และคุณผู้อ่านทุกท่านจะมีโอกาสได้เรียนอย่างใกล้ชิดกับนักจัดดอกไม้เจ้าของสไตล์เรียบง่าย แต่ดูดีเลิศท่านนี้

ทุกอย่างเริ่มต้นจากศูนย์

ทุกสิ่งทุกอย่างเริ่มต้นจาก 0 ( ศูนย์ )  เหมือนกับเบสิกการจัดดอกไม้ก็เริ่มต้นที่ 0 ( วงกลม! ) “ พื้นฐานจริงๆ ของการจัดดอกไม้เป็นทรงกลมธรรมดาๆ จัดลงในแจกัน โดยที่ไม่ต้องใช้โอเอซิส จะทำยังไงให้ดอกไม้ออกมากลม ถ้าทำได้ปุ๊บ  ต่อไปจะทำอะไรก็ได้ มันจะง่ายแล้ว”

พี่อ้อมแนะนำให้ใช้ดอกกุหลาบ  สำหรับนักจัดดอกไม้มือใหม่หัดจัด อย่าง น้องหมิง สาเหตุก็เพราะในบ้านเรา กุหลาบเป็นดอกไม้ที่หาง่ายตลอดทั้งปี และมีราคาไม่แพง นอกจากนี้ ถ้าเราเลือกกุหลาบสีแดงได้ก็จะดี  เพราะกุหลาบสีนี้มักจะไม่ค่อยมีหนาม  ละจะคงความสดได้นาน ไม่บานเร็วอย่างสีอื่นๆ ส่วนวิธีเตรียมก่อนนำมาใช้จริงก็คือ ให้ตัดปลายของก้านเฉียง 45 องศา เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการดูดน้ำ  แล้วแช่น้ำไว้ก่อนสัก 1 ชั่วโมง ทั้งนี้ก็เพราะดอกกุหลาบที่ถูกตัดมาจากไร่จะคายน้ำออกมาทำให้เหี่ยว เหมือนให้ดอกกุหลาบได้ดื่มน้ำให้สดชื่นก่อนนำมาจัดอะไรทำนองนั้น

สำหรับการจัดดอกไม้ให้เป็นทรงกลมก็เริ่มจากการตัดก้านของดอกไม้  ห้ามตัดสั้นไปเลยทีเดียว( ก็แหง....เพราะตัดแล้วต่อกลับไม่ได้นี่ )เผื่อยาวๆ ไว้ก่อนแล้วค่อยเล็มหลังจากนั้นก็เสียบดอกไม้ทแยงสี่มุมสี่ทิศในแจกัน กะให้จัดฟอร์มเป็นทรงกลม โดยไม่จำเป็นให้ปลายก้านแตะถึงก้นแจกัน หลังจากนั้นก็เสียบดอกอื่นทแยงไปมา ขัดกันไปไขว้กันมาจนเกาะกลุ่มตั้งเป็นทรงกลม และใช้สายตากะเอา ไม่ต้องไปเครียด หมุนแจกันไปมาให้รอบเพื่อเช็คดูรูปฟอร์มให้เป็นทรงกลมสวย แล้วค่อยเติมน้ำลงในแจกันเป็นขั้นตอนสุดท้าย

โลกแห่งความจริงของนักจัดดอกไม้

เวลาไม่กี่นาทีผ่านไป  บริเวณบนโต๊ะและใต้โต๊ะก็รกไปด้วยเศษใบไม้  ต่างจากภาพสวยใสที่น้องหมิงของเราวาดฝันเอาไว้ว่า นักจัดดอกไม้จะต้องนั่งจัดดอกไม้ในสถานที่สะอาด กิ๊บเก๋  สุดจะสุนทรีย์ เริ่มหน้าเสียกับการเลาะหนามจากก้านดอกกุหลาบกำใหญ่

“เราจะได้รู้ว่าความเป็นจริงของคนจัดดอกไม้เนี่ย มันรกและสกปรกขนาดไหน”

พี่อ้อมพูดให้น้องหมิงตาสว่าง  “แถมมือก็เยิน ด้านจนปูดเพราะจับกรรไกรมากๆ จริงๆ นะคะ มันจะมี Image ว่า การทำงานจัดดอกไม้เป็นงานที่สวยงาม  อ่อนหวาน  แต่ในความเป็นจริง.....( เน้นเสียง ) รก!”

รกยังไม่พอ น้องหมิง ที่เคยคิดว่างานจัดดอกไม้เป็นงานเบาๆ ชิลๆ ยังต้องรีบเปลี่ยนความคิดใหม่

“.....แล้วก็ต้องยก ต้องหิ้วเป็นมัดๆ หอบดอกไม้ทีละ 50 กำ แบกขึ้นหลัง มันต้องแข่งกับเวลา อย่างพี่อ้อมทำให้งานแต่งงานเนี้ย  มีเวลาแค่คืนเดียว แต่จัดดอกไม้ทั้งงานเป็นพันดอก”

พี่อ้อมหันไปเห็นน้องหมิงที่เริ่มสีหน้าไม่ค่อยดี จึงถามขึ้นด้วยความเป็นห่วง “ หนูไม่เคยต้องมาลำบากอย่างนี้เลยใช่ไหม”

“หนูเป็นคนตั้งใจนะคะ  ให้โอกาสหนูด้วยเถอะค่ะ”  น้องหมิงตอบ.... การตระเตรียมเลาะหนาม เด็ดใบ ตัดก้านดอกไม้ รวมไปถึงการเตรียมอุปกรณ์และที่ทางให้พร้อม ก็เปรียบเหมือน ก่อนการทำกับข้าวที่เราจะต้องเตรียมส่วนผสม ซอยกระเทียม หั่นผัก หั่นเนื้อก่อนให้เรียบร้อย ก่อนเริ่มปรุง เพราะฉะนั้น กิจวัตรประจำวันของคนจัดดอกไม้  อย่างแรกก็คือต้องเตรียมดอกไม้ให้เรียบร้อย หรือที่พี่อ้อมเรียกว่า ‘ ขึ้นร้าน’ ก็คือตัดก้าน ใส่น้ำให้เรียบร้อย เก็บขยะให้หมดก่อน ทั้งนี้ ก็เพื่อให้หยิบจับและหาของง่าย ไม่เสียเวลาและอารมณ์สุนทรีย์ในขณะกำลังจัดดอกไม้

เขาเรียนจัดดอกไม้กันอย่างไร

ถึงแม้คุณอาจจะไม่เคยคิดอยากเรียนการจัดดอกไม้  แต่คุณก็คงสงสัยอยู่บ้างละใช่ไหม

“เริ่มตั้งแต่คอร์ส begin จะสอนให้รู้ว่าต้องซื้อดอกไม้ยังไง ลิดหนามลิดใบยังไง แล้วพี่อ้อมจะให้จัดแจกันสดเนี่ยนะคะ  จะให้ทำช่อเล็กๆ เอากลับบ้าน เป็นการเรียกน้ำย่อย ครั้งถัดไปพี่อ้อมก็จะสอนทำช่อดอกไม้เป็น  next step อันนั้นคือทำช่ออย่างเดียว ใช้เบสิกเดียวกัน คือทำ hand tie โดยใช้กุหลาบจัดให้กลม  จัดทั้งวัน  เมื่อยมือกลับบ้านกันทั้งวัน  แล้วหลังจากนั้นก็จะมีสอนจัดตะกร้า” เวลาเรียนก็จะเริ่มตั้งแต่ประมาณบ่ายสองถึงหกโมงเย็น  เสียเวลาเรียนแค่ครั้งเดียว ก็ได้เบสิกเบื้องต้นอะไรๆ กลับไปเยอะแล้ว  ค่าเล่าเรียนแต่ละคอร์สก็ประมาณ 3,500 บาทขึ้นไป หรือถ้าคุณคิดจริงจังขนาดอยากเปิดร้านดอกไม้  ก็ยังมีคอร์ส professional ที่สอนกันลงลึกไปถึงการบริหารธุรกิจและการดูแลลูกค้าด้วย  คอร์สนี้ที่ต้องสอนกันตัวต่อตัว  ค่าเรียนก็ต้องว่ากันที่หลักหมื่น  ซึ่งก็ไม่ได้เป็นการลงทุนที่แพงเวอร์อะไร ถ้าคุณคิดจะเป็นเจ้าของร้านดอกไม้ขึ้นมาจริงๆ

แรงบันดาลใจของนักจัดดอกไม้

ดอกไม้มีเป็นร้อยหมื่นล้านพันธุ์  รูปแบบการจัดดอกไม้ก็มีเป็นหลายพันล้าน  ถ้าอย่างนั้น  นักจัดดอกไม้เขาไปหาแรงบันดาลใจในการจัดดอกไม้ในรูปแบบของเขาเองได้อย่างไร

“ พี่อ้อมแนะนำเลยว่าให้ดูหนังสือ  แบบแผนของมันก็มี  งานจัดดอกไม้ไม่ใช่งานศิลปะซะทีเดียว  มันเป็นกึ่ง commercial เพราะในความเป็นจริงที่ต้องซื้อขายดอกไม้  ต้องดูต้นทุน ดู cost แล้วก็คุมให้ได้  บางทีจะให้  imagination เราไปไกลเกินไปไม่ได้นะคะ ควรจะอยู่ในโลกแห่งความเป็นจริง

( หัวเราะ ) แต่เราต้องดูเยอะๆ งานศิลปะทุกอย่างเนี่ย  ถ้ามันไม่มี  In put มันก็ไม่มี out put เราต้องดูตลอดไม่ใช่ดูเฉพาะที่เกี่ยวกับดอกไม้อย่างเดียวด้วย เราต้องดูอย่างอื่น  ดูหนัง  ฟังเพลง  ดูงานศิลปะ  พวกนี้บางทีดูปุ๊บแล้วมันทำให้เราเกิด creativity ขึ้นมา  บางทีพี่อ้อมดูหนัง  ไม่ได้เกี่ยวอะไรกับดอกไม้เลยแต่ไปเห็นสีหรือเห็นฟอร์มบางอย่าง  ก็เอามาลองทำดู  มันจะทำให้เกิดไอเดีย”  พี่อ้อมยังกำชับน้องหมิงให้ขวนขวายดูเยอะๆ เปิดโลกให้กว้างเพื่อหาแรงบันดาลใจและไอเดียในการจัดดอกไม้  ดูทุกอย่างแม้กระทั่งสารคดีช่อง Animal Planet!“ ( หัวเราะ ) บางทีดูไปแล้ว  เอ้อ!  ต้นไม้ต้นนี้สวยดี  ฟอร์มสวย  shape สวย”

ธุรกิจร้านดอกไม้กับคนไทย

นอกจากดอกไม้ที่ใช้ไหว้พระ  ถวายพระ  และการจัดดอกไม้  ประดับงานแต่งงาน ตามประสาคนไทยเราคงไม่คุ้นเคยกับการแวะร้านดอกไม้เพื่อซื้อดอกไม้ให้ใครสักช่อบ่อยๆ  ถ้างั้นธุรกิจร้านดอกไม้ในบ้านเราจะเป็นอย่างไร

“ธุรกิจนี้ยังไม่  mass  มาก  มันยังเป็นธุรกิจฟุ่มเฟื่อย คือจริงๆคนไทยยังไม่ค่อยซื้อดอกไม้  มันไม่ใช่นิสัยเราไง  เราจะซื้อของกินซะมากกว่า  เราจะไม่มีนิสัยว่าเราไปหาเพื่อนแล้วซื้อดอกไม้ไปฝากเพื่อนไม่เหมือนฝรั่ง  เขาเดินผ่าน  เขาก็ซื้อไปฝากเพื่อนเป็นเรื่องปกติ  แต่ถ้าอย่างเรา  บางทีเอาดอกไม้ไปฝากเพื่อน  เพื่อนก็จะแบบ  อุ๊ยตายแล้วเธอ  กระแดะจังเลย  ทำไมเอาดอกไม้มาให้ฉัน  ทำตัวเป็นฝรั่ง   ทำไมไม่เอาของกินมา  เต้าหู้ทอดซะยังดีกว่า (หัวเราะ ) อืม...นั่นสินะ ในบางวาระ  กระทั่งเราเองก็อาจจะแฮบปี้กับเต้าหู้ทอดมากกว่าดอกกุหลาเหมือนกัน  แต่ปัจจุบันนี้พี่อ้อมก็บอกเราว่าธุรกิจร้านดอกไม้ดีขึ้นเยอะ และน่าจะเติบโตขึ้นไปได้อีกไม่น้อย

การจัดช่อดอกไม้

เสร็จจากบทเรียนการจัดดอกไม้ให้เป็นทรงกลมในแจกัน  พี่อ้อมชมน้องหมิงว่ามีฝีมือใช้ได้  แต่ก็ติงนิดหนึ่งเหมือนเป็นปรัชญาชีวิตว่า ‘ ดอกไม้ที่มองไม่เห็น  คือดอกไม้ที่ไม่มีประโยชน์ ’ เพราะฉะนั้น จึงควรจัดให้ดอกไม้ทุกดอกได้แสดงความงามของตนออกมา

“อุ๊ย! หนอนตายคามือเลย  แบนแต๊ดแต๋เลยอ้ะ  ไม่ได้ตั้งใจนะ  ขอโทษน้า ” น้องหมิงร้องเสียงหลง  พี่อ้อมขำกิริยาของน้องหมิง  เพราะ  ‘ หนอน’ เป็นเรื่องธรรมดาๆ  ที่นักจัดดอกไม้ต้องได้ประสบพบพานอยู่ทุกวัน  และยังแนะนำว่า  ดอกไม้ที่จัดเสร็จแล้ว  ห้ามโดนแดดโดนลมเด็ดขาด เพราะจะทำให้ดอกไม้เหี่ยว  แม้แต่ในห้องแอร์ก็ห้ามตั้งในบริเวณที่แอร์เป่าลงตรงๆ และพี่อ้อมยังใจดี ช่วยสอนการจัดช่อดอกไม้ให้น้องหมิงอีกบทหนึ่ง  คือการเข้าช่อดอกไม้  โดยเริ่มจากการใช้ใบของดอกพุด  และใบเล็บครุฑ  ซึ่งการใช้ใบไม้สลับบ้าง  จะเป็นการประหยัดดอกไม้ไปไหนตัว ( ประหยัด ดอกไม้นะ  ไม่ใช่ประหยัดตังค์  เพราะใบไม้บางชนิด ก็ราคาเอาเรื่องอยู่ เหมือนกัน ) และยังทำให้ดูเขียวสดชี่น และในส่วนของดอกไม้  ที่พี่อ้อมเลือกมาก็คือ  ดอกเยอบีรา  ดอกกล้วยไม้  ดอกไฮเดรนเยีย  เพราะเป็นดอกไม้ที่มีขนาดเท่าๆ กัน  และมีโทนสีที่จัดเข้ากันแล้วสวยงาม “ไอเดียของมันก็คือความสมดุล ” พี่อ้อมสรุปสั้น ๆ แต่ได้ใจความ  หลังจากนั้นก็เป็นเรื่องของการมัด  ที่เราสามารถใช้ริบบิ้น  เชือกปอ  เชือกไปรษณีย์  หรือเชือกอะไรก็ได้ที่ไม่มัน  ไม่ลื่น  พันรอบก้านดอกไม้ให้แน่น  จากนั้นก็ผูกเป็นปมได้  สุดท้ายก็คือ  ตัดกระดาษแก้วใสมาห่อช่อดอกไม้ให้เรียบร้อยสวยงาม  ซึ่น้องหมิงก็สามารถทำตามได้แทบทุกขั้นตอนที่พี่อ้อมสอน”

“น้องหมิงเขาจัดดอกไม้ใช้ได้  เพราะอะไรรู้ป่ะ  เพราะเขาชอบทำสนุกดีใช่ไหม ”

“สนุกค่ะ ”  น้องหมิงตอบ

“คือถ้าเป็นบางคนทำนะ  จะเห็นเลยว่าไม่ชอบ  ดูออกเลย  ทำแล้วจะไม่ใส่ใจ  รู้เลยว่าไม่ตั้งใจ  ไม่สนุกที่จะทำ”

เล็กๆ  น้อยๆ  จากน้องหมิง

เมื่อเราถามความเห็นของน้องหมิง ‘ โคลน ’ ที่เราตั้งใจจะปั้นให้เป็น  ‘ ดาว ’ ถึงการเรียนจัดดอกไม้ที่ผ่านไปว่าเป็นไรบ้าง  น้องหมิงตอบว่า.... “ จ๊าบมากค่ะ ”  เอ....เด็กสมัยนี้ยังใช้คำว่า ‘ จ๊าบ’ อยู่อีกหรือ?  “ มันจี๊ดมากพี่  ตรงที่โดดหนามตำ  ก่อนมาเรียนคิดว่าจะเป็นงานที่ละเอียดอ่อน  แบบว่าใจเย็นๆ  ค่อยๆ เด็ด  นั่งลิดใบ  แต่พอมาทำจริงแล้วก็เข้าทางนะ  สนุกดี  แต่รู้สึกว่าตอนแรกๆ มือไม้พ้นกันหมด แบบว่าจับกรรไกรเลาะหนาม  เลาะใบ มันไม่อยู่มือสักทีอ้ะ  สักพักก็ดีขึ้นแต่ก็เริ่มเมื่อยข้อมืออีก  ก็เลยรู้ว่า  แหม....กว่าดอกไม้ช่อหนึ่งจะสวยเนี่ยลำบากเหลือเกิน ”

เมื่อเราเห็นน้องหมิงเก็บช่อดอกไม้อย่างทะนุถนอมเตรียมนำกลับบ้าน ก็อดดักคอขึ้นไม่ได้ว่าเธอจะเก็บช่อดอกไม้ไปให้ใคร  “ ให้แม่มั้ง (หัวเราะอาย ๆ)  ดูก่อนค่ะ ”

 เคล็ดลับเล็ก ๆ น้อยๆ กับการปฎิบัติต่อดอกไม้

เวลาจัดดอกไม้ในแจกัน  ห้ามให้ใบอยู่ในน้ำ  เพราะถ้ามีใบอยู่ในน้ำจะทำให้น้ำเน่าเร็วขึ้น

การใส่น้ำตาล  หรือใส่แอสไพริน  จะช่วยให้ดอกไม้สดชื่นขึ้น  และอยู่ได้นาน  เพราะว่ามันจะออกฤทธิ์คล้ายๆ  กับการขยายช่องในการดูดน้ำ

เปลี่ยนน้ำในแจกันบ่อยๆ  น้ำสะอาดจะทำให้ดอกไม้อยู่ได้นานขึ้น

ห้ามวางดอกไม้ติดกับผลไม้  เพราะผลไม้จะมีสารแอธลีน  มันจะปล่อยเป็นแก๊สออกมาเวลามันสุก  ซึ่งอาจจะทำให้ดอกไม้ตายไป

ขั้นตอนการจัดดอกไม้ตามออร์เดอร์

01       เมื่อไหร่? ถามลูกค้าก่อนว่าจะเอาเมื่อไหร่  ถ้าบอกว่าเอาเดี๋ยวนี้   พี่อ้อมจะไม่ทำให้  เพราะฉะนั้น  ใน เพราะฉะนั้น  ในกรณีไม่เร่งด่วนสุดๆ ควรสั่งล่วงหน้าอย่างน้อย  24  ชั่วโมง

02       เท่าไหร่?ถามลูกค้าว่ามี  budget  เท่าไหร่  สำหรับพี่อ้อมจะเริ่มต้นที่ประมาณ  1,500  บาท

03        อะไร? ถามลูกค้าว่าเนื่องในโอกาสหรือวาระอะไร งานแต่ง  วันเกิด  เป็นของขวัญ  ฯลฯ

04        ใคร? ผู้หญิง  ผู้ชาย  อายุประมาณเท่าไหร่  ชอบสไตล์แบบไหน?  แพ้ดอกไม้อะไรหรือเปล่า? ถ้าไม่แน่ใจก็จัดอะไรที่เป็นกลางๆ